İsfahan fiyaskosu sonrası…

ABD ateşkes istedi.

İran’ın şartlarını görüşmeyi kabul etti.

Pakistan’ın başkentinde buluştular.

ABD heyetine Başkan Yardımcısı JD Vance…

İran heyetine Meclis Başkanı Kalibaf başkanlık etti.

Vance’in görüşmelerdeki inisiyatifi…

Biraz tartışmalı.

Görüşmeler sürerken 11 kez Trump’la…

Bir kez de Netanyahu ile görüştü.

Edindiğimiz bilgi…

İlk başlarda görüşmeler iyi gidiyordu.

Sonra birden çıkmaza girdi, dağıldı.

GENEL DEĞERLENDİRME

Görüşme öncesi durum…

Ana hatlarıyla şöyleydi:

“İran masaya galip oturdu.

Eli güçlüydü.

Amerika ise zayıftı.

Bölgedeki tüm üsleri yerle bir.

Radarları kör.

Uçakları üstlerden taşındı.

Uçak gemilerinin hali…

Lincoln Hint Okyanusu açıklarına kaçtı.

Ford vuruldu Girit’te gitti.

Şimdi Bush geliyormuş.

Korkudan Süveyş’ten, Kızıldeniz’den geçemedi.

Ümit Burnu’nu dolanıyor.

Fazla yaklaşma şansı da yok.

İran’da ise durum farklı.

Kaybettikleri liderleri, komutanları…

Acı, güce dönüşmüştü.”

Dünyanın değerlendirmesi özetle böyleydi.

Daha açık ifade ile…

Amerika İran karşısında ezilmişti.

ÇIKIŞ ARAYIŞI

Amerika ne yapmak istiyordu?

İran’ın şartlarını neden kabul etmişti?

Zaman kazanma taktiği mi izliyordu?

Kara harekâtına mı hazırlanıyordu?

Elbette kafalarda bir sürü soru var.

İran da şüphe duyuyor.

Ama masayı tekmelemedi.

Amerika’ya bir şans daha verdi.

İlk aşama başarısız oldu.

Ancak İran kendinden emin.

ABLUKA KARARI

Görüşmeler Hürmüz’de düğümlenmişti.

ABD heyeti ülkesine döndü.

Hemen arkasından “abluka kararı” geldi.

İran limanlarından yüklenen gemiler…

ABD müdahale edecekti.

Uluslararası hukuka aykırılığı bir yana…

Uygulaması da zor.

Konunun uzmanlarının görüşü de bu yönde.

Emekli Tümamiral Deniz Kutluk.

Özetle şu bilgileri verdi:

“ABD Hürmüz’ü açmaya çalışıyordu.

Şimdi tam tersini yapıyor.

Abluka tatbik edilebilir olmalı.

Bu ablukayı yapacak güç deniz kuvvetleri.

ABD deniz kuvvetleri nerede?

Körfezden binlerce km uzakta.

Vurulmamak için yaklaşamıyor.

O zaman bu nasıl ablukadır?

Açık denizde mi müdahale edecek?

Geminin bayrak devletlerinin izni gerekir.

Durdurup gemiye çıkamazsınız.

Amerika’nın ne yaptığı belli değil.

Ciddi bir karar karmaşası var.

Buna karşılık İran’ın tutumu farklı.

Daha sistemli ve süzülmüş bir devlet aklıyla hareket ediyor.”

EL YÜKSELTME

ABD’nin hamlesi…

Masada el yükseltme çabası.

Ancak o da ters tepti.

Abluka İsrail’in demir kubbesi gibi.

Delik deşik.

İran’dan yapılan açıklama sert.

“ABD ısrar ederse…

Boğazlardan tüm ticaret durur.

Hem Hürmüz hem Babülmendep Boğazı’ndan.”

Başta Suudi Arabistan…

Bütün Körfez ülkeleri ablukaya karşı.

Amerika’nın pabucu dama atılıyor.

Bazıları Çin’de çözüm arayışında.

Şurası çok net görülüyor.

Dünyada yeni dönem anlatılırken…

Söze, “İran’a saldırıdan sonra” diye başlanacak.

ABD-İsrail ilişkileri…

Yenilginin “günah keçisini” arıyorlar.

İzliyoruz…

NOT: Dünkü yazımda “Dünya Medeniyetleri Girişimi Araştırma Merkezi’nin (DÜNYA-MER) açılışına keşke TOBB da bir temsilci gönderseydi” diye yazmıştım. Açılışa TOBB YK üyesi ve Ankara Sanayi Odası Başkanı Seyit Ardıç ve TOBB Uzmanı Tuna Evmez de katılmışlar. Düzeltir özür dilerim.

© Aydınlık