Mekke Anlaşması konusunda ABD’nin dış politika çevrelerinde yayımlanan son değerlendirmelerde ortak bir tespit öne çıkıyor. Dış İlişkiler Konseyi’nden (Council on Foreign Relations: CFR) Steven Cook, Foreign Affairs’ten Marc Lynch ve The Atlantic’ten Robert Kagan’ın analizleri, farklı noktalardan hareket etmekle birlikte, ABD’nin Ortadoğu’daki eski güvenlik düzeninin sona erdiği ve bölge ülkelerinin kendi güvenlik düzenlemelerini geliştirmeye yöneldiği konusunda birleşiyor.

STEVEN COOK: ABD ÖNCÜLÜĞÜNDEKİ DÜZEN SONA ERİYOR

CFR uzmanı Steven A. Cook’un 13 Ağustos’ta yayımlanan değerlendirmesinin başlığı doğrudan şu hükmü veriyor: “ABD Öncülüğündeki Ortadoğu düzeni sona erdi. Mekke Anlaşması bunu kanıtlıyor.” Cook’a göre anlaşmanın asıl önemli noktası, üç ülkenin askeri kapasitesinin ne olduğu veya anlaşmanın teknik olarak NATO’nun 5. maddesine ne kadar benzediği değil, Ortadoğu’daki bölgesel düzenin değişmesi:

“Pakistan, Suudi Arabistan ve Türkiye arasındaki savunma anlaşması, ABD’nin Ortadoğu’daki nüfuzunun ne ölçüde aşındığını ve bölgesel güçlerin artık kendi güvenlik düzenlerini şekillendirdiğini gösteriyor.”

Cook’un değerlendirmesindeki en önemli vurgusu, Suudi Arabistan’ın ABD’nin güvenlik garantisine eskisi kadar bağımlı olmayan bir güvenlik seçeneği geliştirmeye başlaması. Cook, Mekke Anlaşması’nı ABD’nin onlarca yıldır kurduğu düzenin artık tek başına bölgesel güvenliği belirleyememesinin göstergesi olarak niteliyor.

Cook’un, “ABD’nin bölgedeki ağırlığının azalmasıyla birlikte bölgesel aktörlerin stratejik özerklik alanlarını genişlettiği” yönündeki değerlendirmesi dikkat çekiyor.

MARC LYNCH: ‘AMERİKAN ORTADOĞUSU BİTMİŞTİR’

Foreign Affairs’te 18........

© Aydınlık