7 Ağustos’ta Mekke’de imzalanan Türkiye-Suudi Arabistan-Pakistan Ortak Savunma Anlaşması, üç ülkenin askeri işbirliğinin ötesinde bir anlam taşıyor. Aslında Batı Asya’da iki farklı bölgesel düzen anlayışının karşı karşıya geldiğini söyleyebiliriz. Bir tarafta Abraham Anlaşmaları ile şekillenen, İsrail’i Arap dünyasının güvenlik ve ekonomik sisteminin merkezine yerleştirmeyi ve ABD’nin liderliğinde bölgesel güvenlik düzeni kurmayı amaçlayan strateji var. Diğer tarafta ise Türkiye, Suudi Arabistan ve Pakistan’ın Mekke’de attığı adımla somutlaşan, başta Mısır olmak üzere diğer bölge ülkelerinin katılımına açık, güvenliğin bölge ülkeleri tarafından oluşturulmasını esas alan bir yönelim şekilleniyor. Mesele basitçe şudur: Batı Asya’da güvenliği kim sağlayacak? Washington ve Tel Aviv mi? Yoksa bölge ülkeleri mi?

ABRAHAM’IN HEDEFİ

İsrail ile Arap ülkelerinin normalleşmesini amaçlayan Abraham Anlaşmaları’yla kurulmak istenen bir düzen var. İsrail’in strateji kuruluşlarında da açıkça savunulduğu gibi, Suudi Arabistan’la normalleşme, ABD liderliğinde ve İsrail’in katılımıyla bölgesel bir koalisyon oluşturma hedefinin parçasıydı. Dolayısıyla Suudi Arabistan’ın Abraham Anlaşmaları’na katılması, projenin tamamlanması açısından kritik önemdeydi. Fakat olmadı. 7 Ekim 2023 sonrasındaki süreç, bu projenin hayata geçirilmesini önledi. Öte yandan ABD ve İsrail’in İran’a karşı savaşının merkezi hedefi, İran’ın çökertilmesi veya en azından zayıflatılması, Körfez ülkelerinin İran’a karşı daha fazla İsrail ve ABD’ye yaklaşması ve sonunda İsrail........

© Aydınlık