Öğrenim gördüğüm Sarayköy Gazi İlkokulu, demiryolu kenarında ve istasyonun yakınındadır. Bacasından duman, tiz sesli düdüğünden buhar püskürterek gelen buharlı lokomotif görkemli bir makine idi. Arka kısmına eklenmiş bir kömür deposundan, ateşçinin kürekle kömür atarak beslediği ateşin ısıttığı kazandaki su buharlaşıyor, yüksek basınçlı buhar pistonları ileri geri iterek tekerlekleri döndürüyordu. Birbirine kanca ve hortumlarla bağlanmış 10-15 vagonu çekerek götüren güçlü makineyi hayranlıkla seyrederdim.

Bazı vagonların katardan ayrılması ve gönderilecek yüklerin bulunduğu vagonların katara eklenmesi için tren manevra yapardı. İstasyonda 5-6 hat vardı. Geliş ve gidiş yönlerinde ara hatları ana hatta bağlayan makaslar bulunuyordu. Yaşlı olan Makasçı Resul amca yorgun adımlarla makas denilen düzeneğin başına geçer, ucunda silindir şeklinde taştan bir ağırlık olan makasın kilidini açıp konumunu değiştirince trenin gideceği yön değişirdi. Geceleri, içinde ışık yanan bir fener olan ufak dolabın üzerindeki ok, gidilecek yönü belirtir. Düdükle işaret verince tren ileriye veya geriye giderek vagonların bir kısmını ayırır, bazılarını katara eklerdi. Bir kolu iterek veya çekerek makas değiştirilince koskoca trenin gideceği yönün belirlendiğini görünce hayretler içinde kalırdım.

ÇANAKKALE SAVUNMASI

Tarihte tuhaf şeyler oluyor. Rusya ile yapılan 1853-1856 Kırım Savaşı sırasında Osmanlı İmparatorluğu’na yardıma gelen İngiliz ve Fransızlar, yanlarına Yunanları da alarak 1915’te Osmanlı ülkesini paylaşmak üzere Çanakkale’ye saldırdılar. Amaç Çarlık Rusyası’na deniz yoluyla yardım ulaştırmaktı. Dünyanın en güçlü Haçlı donanması, kısa sürede boğazı geçip İstanbul’u teslim alacağını sanmaktaydı. Destansı bir direnişle karşılaştı ve 18 Mart 1915’te en ünlü gemilerini Çanakkale Boğazı’nın derinliklerinde bırakarak utanç içinde savuştu.

Avusturya ve Yeni Zelanda’dan derlenen askerlerden başka Hindistan ve Senegal’den getirdikleri Müslüman askerlerin de bulunduğu kalabalık kuvvetlerle yaptıkları çıkarma harekâtı ve kara savaşlarında da başarısız oldular. Büyük kayıplar verilerek kazanılan bu şanlı zafer, tarihin akışını etkiledi. Diğer bir anlatımla tarih, Çanakkale’de makas değiştirdi. Çarlık Rusyası yıkıldı ve 1917’de Rusya’da devrim oldu. Rusya’da iktidarı ele geçiren Bolşevikler aynı anda İngilizler, Fransızlar, Yunanlar ve İtalyanlardan oluşan emperyalizmle savaşan Türkiye’ye silah ve para yardımı yaptı ve politik olarak desteklediler. Büyük özverilerle Kurtuluş Savaşı başarıldı ve Türk devrimi Lozan Antlaşması ile taçlandı, Cumhuriyet ilan edildi. İran, Hindistan ve Çin devrimleri birbirini izledi.

BİTMEYEN BOĞAZLAŞMA

Emperyalist Avrupa’nın paylaşım savaşı 1939-45 arasında da sürdü. Savaşa sonradan katılan ABD, Pasifik’te Japonya ile kapıştı. İngilizler ve Fransızlarla birlik olup Avrupa ve Afrika’da Almanlar ve İtalyanlarla çarpıştı. Sovyet Rusya ile iş birliği yaparak Hitler ve Mussolini rejimlerini devirdiler. Kendi ülkesinde savaş yapmayan ABD, savaştan güçlenerek çıktı. Gereksiz yere kullanılan atom ve hidrojen bombalarıyla dünyaya gözdağı verip gücünü pekiştirdi. Güya savunma örgütü olan NATO, müttefik ülkelerin denetimi için kullanıldı. 1956 Süveyş krizi sonunda İngiltere’nin yerine geçen ABD, egemen güç oldu. Dünyanın pek çok yerinde kanlı boğazlaşmaları tetikleyerek neoliberal politikaları dayattı.

ASYA YÜKSELİYOR

Rusya, Türkiye, İran ve Çin gibi imparatorluk mirasına sahip ülkeler, yaptıkları devrimlerle başı dik yaşamayı sürdürdüler. Yozlaşan emperyalizme karşı tavır alan bu ülkelerde üretim arttı ve önemli silahlı güçler oluştu. Bilgi birikimi ve teknolojideki ilerleme hızlandı.

HÜRMÜZ BOĞAZI

Dünya, petrol ve doğal gaz ticaretinin beşte birinin geçtiği Hürmüz Boğazı, İsrail ve ABD’nin saldırıları sonucunda İran güçleri tarafından denetim altına alındı. İran’ın geliştirdiği füze teknolojisi ve stokları, kolay bir zafer uman ABD ve İsrail’i perişan etmektedir. Enerji ithalatına bağımlı çoğu NATO üyesi olan Avrupa ülkeleri artık ABD ile işbirliğine yanaşmıyor. Üslerini ve hava sahalarını bile kapattılar. Uzun süreli savaşı sürdüremeyecek duruma düşen İsrail ve Amerika, tam bir açmaz içinde. Dolar saltanatı bitiyor. ABD’ye güven kalmadı. Çin ve Rusya, belirgin şekilde İran’a destek veriyor.

Hürmüz, Çanakkale’ye benzemektedir. Tarih yine makas değiştiriyor. Doğudan yükselen uygarlık, insanlığın kurtuluş yolu ve emperyalizmin sonu olacaktır. Türkiye denge politikası saçmalığına son verip bu süreçteki öncü yerini almalıdır.

© Aydınlık