Geçen hafta arkeolog Prof. Dr. Ömer Özyiğit’in araştırmalarına değinmiştim. Aynı konuya devam ediyorum. Tunç Çağı Bulguları ve Kesintisiz Yerleşim hakkında hocamızın buldukları ders kitaplarında olmalıdır. Grek Öncesi Dönemde Özyiğit’in yürüttüğü kazılarda Foça’nın güney yamaçlarında ve Athena Tapınağı alt katmanlarında İlk, Orta ve Geç Tunç Çağı seramikleri ile yerleşim izleri bulunmuştur.

Luvi Nüfuz Alanı olduğu anlaşılan bu yerleşimler, bu dönem (MÖ 2000 - MÖ 1200), Batı Anadolu’nun tamamen Luvi dilli halkların kontrolünde (Arzawa ve Seha Irmağı Ülkesi gibi Luvi devletçikleri) olduğu döneme denk gelir. Bulunan malzemeler, Foça’nın bir Grek kolonisi olarak doğmadığını, halihazırda var olan bir Luvi/Anadolu yerleşimi üzerine kurulduğunu belgeler.

FOÇA’YI GREKLER SIFIRDAN KURMADI

Özyiğit, Foça Athena Tapınağı’nın altındaki kayalık alanda Tunç Çağı’na ait izler saptamıştır.

Luvilerin ve yerli halkların kutsal saydığı bu kayalık alanlar, MÖ 11. yüzyıldan itibaren bölgeye gelen İonlar tarafından da değiştirilmemiş, aynı noktaya Arkaik Dönem Athena Tapınağı inşa edilmiştir. Yani dini merkezlerin yeri bile Luvi kültür katmanından devralınmıştır.

Kısaca Ömer Özyiğit, Foça’yı Greklerin sıfırdan kurduğu bir kent olarak değil; Luvilerin de dahil olduğu kadim Anadolu medeniyetlerinin harmanlandığı, üzerine İon kültürünün inşa........

© Aydınlık