Από την πρώτη παράγραφο του άρθρου 24 του Συντάγματος προκύπτει η κρατική υποχρέωση προστασίας του περιβάλλοντος που παρέχει σε κάθε πολίτη το δικαίωμα να απαιτήσει τη λήψη αναγκαίων μέτρων.

Η παραπάνω σκέψη ενισχύεται και από το γεγονός ότι τόσο το ΣτΕ όσο και τα Διοικητικά Εφετεία ερμηνεύουν την προθεσμία και το έννομο συμφέρον ευρύτατα σε όλες τις περιβαλλοντολογικές και σε αρκετές πολεοδομικές ένδικες διαφορές, όπως η πεζοδρόμηση της Πανεπιστημίου και η μεγάλη ανάπτυξη του Ελληνικού, έτσι ώστε να μην συνιστούν εμπόδιο στην περαιτέρω εξέταση της ουσίας μιας υπόθεσης.

Η πρόληψη, η αρχή της προφύλαξης και οι υπόλοιπες αρχές με όχημα την περιβαλλοντολογική αδειοδότηση έργων και δραστηριοτήτων επιδιώκουν να διασφαλίσουν την αειφόρο ανάπτυξη, δηλαδή την ακεραιότητα των οικοσυστημάτων και των περιβαλλοντολογικών πόρων που κληρονομήσαμε από τους γονείς μας και απολαμβάνουμε και να το παραδώσουμε στις επόμενες γενεές.

Στις παραγράφους 2-5 του άρθρου 24 η κρατική υποχρέωση προστασίας του περιβάλλοντος στενά συνδέεται και αλληλεξαρτάται με την κρατική υποχρέωση του σχεδιασμού τόσο σε χωροταξικό όσο και σε πολεοδομικό επίπεδο. Η κρατική υποχρέωση του πολεοδομικού-χωροταξικού σχεδιασμού προκύπτει από ένα πλέγμα νομοθετημάτων που έχουν ερμηνευτεί από τη νομολογία του ΣτΕ, με το πλέον χαρακτηριστικό παράδειγμα την εκτός σχεδίου δόμηση, η δόμηση επιτρέπεται όταν ένα γήπεδο έχει 25μ πρόσωπο σε δρόμο, ο οποίος έχει διαμορφωθεί με κρατικό σχεδιασμό και απαγορεύεται οποιαδήποτε διαμόρφωση δρόμου με πρωτοβουλία του δημοτικού συμβουλίου, του δημάρχου ακόμα και εάν είναι για το συμφέρον της τοπικής αυτοδιοίκησης.

Στην εντός σχεδίου δόμηση ο κρατικός χαρακτήρας του σχεδιασμού επικυρώθηκε με τις αποφάσεις για το ΝΟΚ του ΣτΕ, που το Δικαστήριο δέχθηκε ότι οι όροι και οι περιορισμοί δόμησης διαμορφώνονται μόνο με κρατικό σχεδιασμό και όχι με την ιδιωτική βούληση που κάνει χρήση των διατάξεων του νέου οικοδομικού κανονισμού για τη διαμόρφωση των όρων και περιορισμών δόμησης ενός κτηρίου εξατομικευμένα.

Η αλληλεξάρτηση πολεοδομικού και προληπτικής προστασίας του περιβάλλοντος προκύπτει από αρκετές αποφάσεις του ΣτΕ που επισημαίνουν ότι οι δύο αυτές υποχρεώσεις προδήλως αλληλεξαρτώνται με τέτοιο τρόπο, ώστε να μην νοείται προστασία του περιβάλλοντος χωρίς χωροταξικό σχεδιασμό και αντιστρόφως1. Εξάλλου και η Ευρωπαϊκή Νομολογία και Νομοθεσία για το περιβάλλον, όπως έχει ενσωματωθεί στην ελληνική έννομη τάξη, συσχετίζει και αλληλεξαρτά κάθε σχεδιασμό χωροταξικό με την αξιολόγηση των περιβαλλοντολογικών επιπτώσεων, που είναι η στρατηγική μελέτη περιβαλλοντολογικών επιπτώσεων που υποχρεωτικά συνοδεύει κάθε χωροταξικό και πολεοδομικό σχεδιασμό2.

Τέλος, τα άρθρα 24 παρ.1 σε συνδυασμό με τα άρθρα 117 παρ.3 και 4 επιδιώκουν να διαφυλάξουν την........

© Athens Voice