Δέκα χρόνια Brexit: Αναζητώντας την Παγκόσμια Βρετανία
Στις 23 Ιουνίου συμπληρώνονται δέκα χρόνια από το δημοψήφισμα που έκρινε την αποχώρηση του Ηνωμένου Βασιλείου από την Ευρωπαϊκή Ένωση – και, τελικά, την πορεία της χώρας εντός ενός διεθνούς συστήματος που μεταβλήθηκε απότομα, και περισσότερο απ’ όσο οποιοσδήποτε θα μπορούσε ποτέ κανείς να προβλέψει. Ο βαθμός στον οποίο το Brexit αποτέλεσε μια κολοσσιαία αποτυχία σε κάθε επίπεδο δεν αποτελεί καν αντικείμενο συζήτησης πλέον· ποτέ ξανά στη μεταψυχροπολεμική Ιστορία ένα κυρίαρχο κράτος δεν έκανε μια τόσο αυτοκτονική υπαρξιακή επιλογή, τόσο αυτοκτονικά συνειδητά.
Από την άλλη πάλι – και ρισκάροντας μια επικίνδυνη ακροβασία με τη νομοτέλεια της Ιστορίας, σε έναν πολιτικό χρόνο που ακόμα και το Τέλος της αμφισβητείται – το Brexit είναι ένα λογικό αποτέλεσμα της αυθεντικά αμφίσημης σχέσης που είχε ανέκαθεν το Λονδίνο με τις Βρυξέλλες· ποτέ καμία σχέση δεν ευδοκίμησε, απ’ τη στιγμή που η δυσπιστία μπήκε στον πυρήνα της. Στην πραγματικότητα, το συλλογικό υποσυνείδητο ενός κρίσιμου τμήματος του εκλογικού σώματος της χώρας φαίνεται πως δεν ξεπέρασε ποτέ τις αυτοκρατορικές αυταπάτες του ένδοξου βρετανικού παρελθόντος· το όραμα της σύγχρονης Παγκόσμιας Βρετανίας, ωστόσο, σήμερα μοιάζει πιο ξεφτισμένο από ποτέ.
Brexit: Δέκα – χαμένα – χρόνια αποτυχίας
Η σύγκρουση με την πραγματικότητα έχει την τάση να είναι εξαιρετικά βίαιη, συνθλίβοντας πρώτα απ’ όλα τα όποια ιδεολογήματα έδωσαν φόρα στην αψήφισή της εξαρχής. Πίσω στο 2016, τα τριάντα-τρία εκατομμύρια των ψηφοφόρων που προσήλθαν στις κάλπες – από τα συνολικά σαράντα-έξι – αποφάσισαν σε ποσοστό 51.89% έναντι 48.11% να σπρώξουν τη χώρα εκτός της ΕΕ, σε ένα μετέωρο βήμα το οποίο υποσχόταν ένα σαφώς ποιοτικότερο μέλλον από εκείνο που προμήνυε το τότε πολιτικό παρόν. Θα πρέπει φυσικά να εξάρει κανείς το γεγονός πως η – εντελώς οριακή – απόφαση του εκλογικού σώματος έγινε σεβαστή, και πως παρά τις μαζικές αντιδράσεις, η ακεραιότητα του αποτελέσματος, ακόμα και αν αυτή αποδείκνυε συνεχώς πόσο κοντά έφερνε την καταστροφή μιας άτακτης εξόδου του Ηνωμένου Βασιλείου από την ΕΕ, δεν αμφισβητήθηκε ποτέ· το Brexit δεν έγινε ποτέ τεχνηέντως Remain. Σε κάθε περίπτωση, όμως, δέκα χρόνια αργότερα, η πλειοψηφία του βρετανικού εκλογικού σώματος – που έχει αλλάξει ποικιλοτρόπως συγκριτικά με το 2016 – φαίνεται πως έχει διαμορφώσει πλέον μια εντελώς διαφορετική άποψη. Ενδεικτικά, σύμφωνα με τις αθροιστικές δημοσκοπήσεις της μετά-πανδημικής εποχής, το 52% των ψηφοφόρων πιστεύουν πως το Ηνωμένο Βασίλειο θα πρέπει να επιστρέψει στην ΕΕ, με μόλις το 33% να θεωρεί πως η απόφαση του 2016 ήταν σωστή· ένα 9% δεν έχει σαφή άποψη, και μόλις 4% δε θα προσερχόταν καν στις κάλπες.
Αν δεχθούμε πως τα αθροιστικά ποιοτικά στοιχεία αντανακλούν την πραγματικότητα – γεγονός που αποδεικνύεται έτσι κι αλλιώς από την επιβεβαίωση........
