İnsanın kendi aklını, düş-düşün birikimini pergelin sabit ucu kabul ederek kalemini de pergelin hareketli kolu olarak kullanıp kendini “denek” olarak kullandığı metindir deneme. 

Montaigne (1533-1592) deneme ile edebiyat dünyasını tanıştıran ilk kalemdir. 16. Yüzyılının Fransa’sında zengin bir ailenin malikanesinde doğar. Büyükbabası Ramon Felipu Eyquem Clupea (Ringa balığının bir alt cinsi) ticaretiyle servet kazanmış ve büyük bir arazi sayın alarak Montaigne Lordu olmuştur. Babası Piere Eyquem ise Katolik askeridir. Sonrasında Bordeaux belediye başkanı olacaktır. Anne tarafı ise İspanyol ve Sefarad Yahudilerindendir. Ancak annesi Antoinette López Protestanlığı benimsemiştir. Montaigne ise Katolikliği seçecektir.Ailesi onun iyi bir eğitim almasını sağlar ve uzman eğitmenler tarafından yetiştirilir. Sabahları klasik müzik çalan kişiler tarafından uyandırılmaktadır. 

Eğitim süresince Yunan ve Latin edebiyatını öğrenir. Böylece Ovidius, Livius, Horatius, Persius, Terentius, Martialis, Jluvenalis, Quintus, Plautus, Arellius Fuscus, Catullus, Maro ve daha nicelerinin eserlerini okuyup onlara hayranlık duyar. Ailesi tarafından dönemin en büyük Latince bilgini George Buchanan'ın yönetimi altında olan Bordeaux'daki çok saygın bir yatılı okul olan Guienne Koleji'ne gönderilir. Kolejden sonra ise Toulouse Üniversitesi'nde hukuk okuyacaktır. 1557'de yüksek mahkeme olan Bordeaux'daki Parlement'in danışmanı olarak atanır. 1561'den 1563'e kadar IX. Charles'ın sarayında saray mensubu olup ve kralla birlikte Rouen Kuşatmasında hazır bulunur.

Montaigne, 1565'te Bordeaux'lu zengin tüccarların kızı Françoise Cassaigne ile evlenir. Altı kızları olur ancak yalnızca biri yaşayacaktır. Çocuklarının ölümü Montaigne çok etkiler. At üstündeyken bir binicilik kazasında ciddi şekilde yaralanarak kısa bir süre komada kalır. Kızlarının ölümünden sonra bu kaza Montaigne'i daha da sarsar. Hatıralarında bu kazadan ''Belki de onlar beni çağırmışlardı'' diyerek bahsedecektir. Prensipleri değişen Montaigne, yargıçlık görevinden istifa edip kamusal hayattan tamamen çekilir ve çocukluğunun geçti malikaneye geri döner. Malikanenin bir kulesine çekilerek henüz 38 yaşındayken burada kendini neredeyse tüm sosyal ve ailevi olaylardan soyutlayacaktır. NeKral III. Henri'nin kendisini çağıran........

© Antalya Son Haber