menu_open Columnists
We use cookies to provide some features and experiences in QOSHE

More information  .  Close

Çanakkale geçilmez

12 0
16.03.2026

Sevgili okurlarım, Çanakkale Zaferimizin 111. yıldönümünü kutluyoruz. Çanakkale Savaşları, 1. Dünya Savaşı’nın seyrini değiştiren, Türk’ün gücünü dünyaya bir daha duyuran, tarihe “Çanakkale Geçilmez” sözünü yazdıran büyük bir destandır. 1915 Çanakkale, Türkiye Cumhuriyeti'nin önsözüdür… 253.000 askerimizin şehit olduğu bu savaşlar sonucunda, düşman donanmaları ağır kayıplar vererek geri çekilmişlerdir. Çanakkale Savaşlarının denizle ilgili bölümü, 18 Mart 1915 tarihinde, düşman gemilerinin geri çekilmeleri ile sonuçlanmıştır. Bu nedenle her 18 Mart gününde Çanakkale Savaşlarını anmaktayız.

Tarihin en muhteşem kahramanlık destanlarından birini Çanakkale’de 57. Piyade Alayımız yazmıştır. Atatürk’ün izinde, Türk Milletinin emrinde olan Türk Silahlı Kuvvetlerimize sahip çıkmamız gerektiği bu günlerde, Dünya Askerlik Tarihinin en kahraman birliği olarak kabul edilen 57. Piyade Alayından bahsetmek istiyorum.

57. Piyade Alayı, Çanakkale Boğazını savunmak için merkezi Gelibolu’da olmak üzere kurulan 5. Ordu’nun 19. İhtiyat Tümeni’nin bir alayıdır. Çanakkale'de Kara Savaşları başladığında Arıburnu mevkiinde karaya çıkan Anzak kolordusunu karşılayan ilk iki alayımızdan biridir. 19. Tümen Komutanı Mustafa Kemal, 57. Alay komutanı ise Hüseyin Avni’dir.

Çanakkale'yi denizden geçemeyen itilaf devletlerinin 25 Nisan 1915 günü Gelibolu Yarımadası’na ve Kumkale’ye asker çıkarmaları ile Çanakkale Kara Savaşları başlamıştır. 25-26 Nisan 1915 tarihlerinde Arıburnu’nda karaya çıkıp Conkbayırı'nda ilerleyen çıkarma kuvvetleri, 19. Tümen Komutanı Yarbay Mustafa Kemal'in 25 Nisan günü verdiği “Ben size taarruz emretmiyorum, ölmeyi emrediyorum. Biz ölünceye kadar geçecek zaman zarfında yerimize başka kuvvetler ve komutanlar geçebilir” emrini uygulayan Türk birliklerince durdurulmuştur.

Bu birliklerden birisi 57. Piyade Alayı idi. Mermileri bittikten sonra elleriyle ve süngüleriyle gırtlak gırtlağa savaşan bu alayımızın, başta komutanları olmak üzere 628 kişilik mevcudunun tamamı 25-28 Nisan 1915 tarihleri arasında şehit düşmüştür.

Onlar, Türk Milleti adına komutanlarından şehit olma emrini aldıktan sonra ölüme koşan ve vatan müdafaası için emri tereddütsüz yerine getiren, dünyada eşi emsali görülmemiş bir askeri birliktir. Tereddütsüz ölümü kucaklarken çocuklarının ve torunlarının geleceğini de görmüşlerdi. Bugün Türk Milletinin vatanında huzur içinde yaşamasının sebebinin kendileri olacağını biliyorlardı. Çünkü onlar savaşırken geri dönmeyi düşünmediler.

Çanakkale Savaşı’nda alay komutanından son erine kadar şehit olan 57. Piyade Alayının sancağı bugün Avusturalya’nın Melburn Müzesi’nde bir vitrinde sergilenmektedir. Sancağın altındaki plakette şu ifadeler yer almaktadır:

“Bu alay sancağı Gelibolu savaş alanından getirilmiş, ama esir edilememiştir. Çünkü Türk Ordusu’nun geleneklerine göre bir alayın sancağı, alayın son eri ölmeden teslim alınamaz. Bu sancak, son muhafızının altında ölü olarak yattığı bir ağacın dalında asılı olarak bulunmuştur. Kahramanlık timsali olarak karşınızda duran bu sancağı selamlamadan geçmeyin.”

57. Piyade Alayı şunu çok iyi biliyordu:“Ölümden korkan her gün ölür. İşgalden korkan işgalden kurtulmaz. Türk'e kefen biçilmez… Çanakkale geçilmez.”


© Anayurt