Gazetecilikte deklanşöre basan parmak ile masada karar veren editör arasında her zaman bir mesafe olmuştur. Bu mesafe çoğu zaman sağlıklı bir editoryal sürecin parçasıdır. Ancak sorun, bu mesafe sahadaki gerçekliği anlamayı zorlaştırdığında başlar. Çünkü olay yerinden uzakta verilen kararlar, bazen sahada çalışan foto muhabirini hiç istemediği risklerin içine sürükleyebilir.Foto muhabiri olayın ortasındadır. Ortamın gerilimini hisseder, kalabalığın yön değiştirdiğini görür, polisin hareketini sezebilir, bir sokağın bir anda kapanabileceğini fark eder. Bu sezgiler çoğu zaman kelimelerle anlatılamaz, ancak hayati öneme sahiptir.Masadaki editör ise çoğu zaman parçalı bilgilerle karar verir. Ajans akışları, sosyal medya görüntüleri, telefonla gelen kısa notlar… Bunlar editör için bir tablo oluşturur ama o tablo çoğu zaman eksiktir. Özellikle hızlı değişen olaylarda sahadaki dinamikleri uzaktan doğru okumak neredeyse imkansızdır.Sorun tam da burada başlar.Editör, iyi niyetle daha güçlü bir hikaye istemiş olabilir. Daha yakından bir kare, daha dramatik bir an, daha net bir görüntü… Ancak bu talepler sahadaki gerçeklikten kopuk olduğunda, foto muhabirini kontrol edemeyeceği risklere itebilir.Sahada çalışan foto muhabiri için risk, teorik bir kavram değildir. Risk, bir anda sıkılan gaz kapsülüdür, ters dönen kalabalıktır, sertleşen polis müdahalesidir, kimliğin sorgulanmasıdır. Bazen bir gözaltıdır, bazen bir tartaklanmadır, bazen de bir daha o bölgeye girememe ihtimalidir.Bu nedenle sahadaki riskin sınırlarını belirleyebilecek tek kişi foto muhabiridir.Editör öneride bulunabilir. Alternatif isteyebilir. Farklı bir açı talep edebilir. Ancak nihai karar sahada olana ait olmalıdır. Çünkü sahadaki foto muhabiri yalnızca fotoğraf çekmez, aynı zamanda risk yönetimi yapar.Foto muhabiri çoğu zaman neyi çekebileceğini değil, neyi çekmemesi gerektiğini de bilir.Her fotoğraf çekilmez.Her kare uğruna gözaltına alınmaz.Her görüntü için tartaklanma göze alınmaz.Gazetecilik cesaret gerektirir, ancak cesaret ile kontrolsüz risk alma aynı şey değildir. Foto muhabirinin görevi kahramanlık yapmak değil, tanıklık etmektir. Tanıklık edebilmek için ise sahadan sağ çıkmak gerekir.Editör olay yerinden uzakta tahminlerine göre plan yapabilir. Ancak sahadaki gerçeklik çoğu zaman planları bozar. Bu nedenle editörün rolü yönlendirmek, foto muhabirinin rolü ise karar vermektir.Çünkü sahada olan kişi yalnızca fotoğrafın nasıl çekileceğini değil, o fotoğrafın çekilip çekilmeyeceğini de belirler.Foto muhabiri bu yetkiyi korumak zorundadır.Bu yalnızca kişisel bir güvenlik meselesi değildir. Aynı zamanda mesleki bir sorumluluktur. Gereksiz riskler yüzünden sahadan çekilen her foto muhabiri, toplumun gözünün biraz daha kapanması demektir.Bir fotoğraf uğruna sahayı kaybetmek, gazeteciliğin kazanımı değildir.Bu yüzden son söz her zaman sahadaki foto muhabirine ait olmalıdır.Çünkü vizörde görülen gerçek, ancak o gerçeği yaşayan kişinin kararıyla kayda geçebilir.

© Anayurt