{vendor_count} satıcılarını yönetin

Bu amaçlar hakkında daha fazla bilgi edinin

Köşe Yazıları Diş Hekimliği Eczacılık Edebiyat Eğitim Fen Güzel Sanatlar ve Tasarım Hemşirelik Hukuk İktisadi ve İdari Bilimler İlahiyat İletişim İnsan ve Toplum Bilimleri İşletme Mimarlık Mühendislik Orman Sağlık Bilimleri Siyasal Bilgiler Spor Bilimleri Tıp Veteriner Ziraat

Güzel Sanatlar ve Tasarım

İktisadi ve İdari Bilimler

İnsan ve Toplum Bilimleri

Fikri görünür kılan kalem; kalemi anlamlı kılan istikrardır.

Şimdiki kuşakları bilmiyorum ama ben ve benim çocuğum yani bebek patlaması ve y kuşağı öğrencilerinin, özellikle ilkokulda, fakat bazılarımız için tüm yaşam boyu kurşun kalem ve silgi okul hayatının ve yazma işleminin önemli gereçlerindendi. Silgi çoğunlukla tek başına olsa da ortasından delik açılıp bir iple kolye gibi boyuna asılsa da bazen de silgili kalemlerle iki eşya teke indirilmiş ve kaybetme riski azaltılmış olurdu. Silgiler lastik olup ekseri yeşil veya kiremit renkli olurdu, bazıları uzun, bazıları yuvarlak, uzun olanlarının da iki ucu farklı renklerde olabilirdi. Yuvarlak olanların ortalarında bir delik bulunurdu, ben bunları pek sevmezdim, hatırladığım kadarıyla daha çok devlet dairelerinde olur ve üzerinde demirbaş olduğunu belirten yazı veya işaret bulunurdu. Bunlar sildikten sonra yerlerinde kalem izi veya grimsi bir leke kalabiliyordu. Oysaki silginin makbulü temiz silen ve kalem izi bırakmayanıydı. Bizim kuşağın ilkokul yıllarında kalem kutusu pek bulunmazdı, bu nedenle silgiler sıklıkla siyah önlüğün cebinde taşınırdı, kolayca çıkartılıp kullanılabilmesi için. Ancak sonraki kuşaklarda kalem kutuları çıktı, renk renk, düz veya desenli, farklı büyüklükte çıtçıtlı veya fermuarlı. İçinde kalemleri, kalem açacakları ve silgileri koyacak bölmeler bulunurdu. Derste sıranın üzerine çıkartılır ve gereken malzeme alınarak kullanılırdı. Sıraların ön kısımlarında kalem boyunda hafif çukur kalemlerin düşmemesi için kalem koyma yerleri vardı. Bu tür önlemlere rağmen okulda en sık kaybedilen gereçler kalem ve silgilerdi. Bu girişi geçen gün okuduğumuz bir takvim yaprağındaki “silginin keşfi” kısa notundan esinlenerek, silgi nasıl, nerede, kim tarafından keşfedilmiş konusunu yazmak için yaptık. Doğrusu bugüne kadar silginin keşfini merak etmemiştik. Bu vesile ile öğrenmiş olduk ve paylaşmak istedik. Ama öncesinde silginin eşlikçisi kurşun kalemin tarihine kısaca bir göz atalım.

Hayatın her alanında kullanılan kurşun kalemlerin tarihte ilk örneklerinin, yaklaşık 5000 sene önce Mısır’da sazlardan ya da papirüs bitkisinden elde edilen ve uç kısımlarına kurşun dökülerek oluşturulan kalemler olduğu bildirilmektedir. MS 16. Yüzyılda ise İngiltere kırsalında yaşayan halkın, fırtına sonrası devrilen ağacın kökünde bulunan boyayıcı, siyah ve yapışkan bir maddeyi bulup, bunu koyunlarını işaretlemek için kullanmaları ile bugünkü kurşun kalemlerin ilk örneği keşfedilmiştir. Tarihsel olarak ucunda kurşun bulunması nedniyle kurşun kalem denilmesine ragmen, tarihçi Conrad Gesner aynı yıllarda; kurşun kalemin aslında kurşundan yapılmadığını, kalemin boyama özelliğini sağlayan maddenin doğal bir karbon olan grafit olduğunu belirlemiş ve tarih boyu birbirine karıştırılan iki madde olan kurşun ve grafitin birbirlerinden ayrılması sağlansa da ‘’kurşun kalem’’ tabiri dile yerleşmiştir. İngiltere’de yaşanan bu gelişmelerin yanında İtalya’da kurşun kalemde kullanılan grafitinin kolay kırılması nedeniyle onu daha kullanışlı hale getiren tahta kılıf, eş zamanlı olarak marangozlukla uğraşan iki arkadaş tarafından geliştirilmiştir. Bugünkü anlamda kurşun kalemler ise 18. Yüzyıl sonlarında seramiği bulan Joseph Hardtmuth’un kalemlerin içine bir miktar kil ekleyerek  sertliklerini ayarlayıp kırılmaları azaltmasıyla oluşturulmuştur. Bu kırılma problemini azaltmak için aynı dönemde Fransız bir subay olan Nicholas Jacgues Conte de kil grafit oranında eklemeler yaparak kurşun kalemlerdeki sertlik dereceleri üzerine önemli çalışmalar gerçekleştirmiştir. Bugün bu iki ismin birbirinden habersiz olarak aynı yıllarda, grafit ve kili karıştırarak elde edilen malzemeyi yumuşak bir tahtanın içine yerleştirdikleri düşünülmektedir. 19. Yüzyıl sonlarından itibaren geliştirilen çalışmalarla 17 farklı sertlik seviyesine sahip olan kurşun kalemler üretilmeye başlanmıştır. Günümüzde; kurşun kalemlerin farklılık gösteren bu sertlik dereceleri, kalemlerin üzerinde bulunan harflerden anlaşılmaktadır. Kurşun kalemin gelişimini kısaca özetledikten sonra silginin keşfine tekrar dönme zamanı.

Silginin icat........

© Akademik Akıl