Kimi yorumcunun, Trump ABD’sine bakarak Batı’nın iki büyük siyasî oluşumunun 1945’ten sonra rekabetten çok hasım olduğu iddiası kanıta muhtaç. Çünkü o dönem oluşmaya başlayan ulusüstü ve devletlerarası Avrupa kurumları başından itibaren ABD’nin bilinçli desteğini aldı.

10 Mayıs 1950’de Londra’da Almanya sorununa çare bulmak üzere biraraya gelen ABD, Britanya ve Fransa Dışişleri Bakanları bir gün önce Almanya Şansölyesi Adenauer’in olurunu almış olan, AB’nin temel irade beyanlarından Schuman Bildirisini öğrenirler. Britanya adına Dışişleri Bakanı Bevin o andan itibaren yola çıkmış bulunan AB’ye katılmak istemediklerini belirtirken Devlet Sekreteri Acheson ABD adına girişimi büyük memnuniyetle karşılar. Bu tutumda Sovyetlere karşı cepheleşme niyeti kadar perişan olmuş kıtayı ancak, irili ufaklı rakip ülkelerin birlikte çalışmalarına olanak tanıyacak kurumların ayağa kaldırabileceği tespiti vardır. ABD kıtanın bütünleşmesini kararlı biçimde destekler, 1989 sonrasında kıtanın geriye kalanının AB’ye (ve NATO’ya) katılımının gayriresmî mimarlarından olur.

İlk Trump hükumetinden beri o ABD’nin yerinde yeller esiyor. Elbette ABD ile AB ve münferit Avrupa memleketleri arasında anlaşmazlıklar ister ikili zeminde ister üçüncü ülkeler konusunda daima vardı ama bugünkü tek taraflı düşmanlık görülmedi.

Bu, düşünülmüş, stratejik bir kırılma. Kaynağında ABD’nin aşırı sağcı siyasetçi, ideolog ve teknofaşistleri var. En kapsamlı manifestoları Heritage Vakfı’nın Nisan 2023’te........

© Agos