Ege'deki tabloyu doğru okumak gerekiyor. Bölgede düşük yoğunluklu ama sürekli canlı tutulan bir gerilim var. Enerji rekabeti, tarihsel güvensizlik ve askeri hareketlilik bu durumu besliyor. Ancak asıl belirleyici olan askeri güç dengesi değil kriz yönetimi kapasitesi.

Alper Karaşin/ KSÜ Öğretim Görevlisi

Ege'de bir krizin fitilini çoğu zaman füzeler değil yanlış okunan bir radar sinyali ateşleyebilir. Türkiye ve Yunanistan arasında köklü geçmişe sahip siyasi gerilim yalnızca sınır anlaşmazlıklarından ibaret değil Ege Denizi ve Kıbrıs ekseninde şekillenen stratejik, ekonomik ve politik yansımasıdır. Deniz yetki alanları, hava sahası, kıta sahanlığı ve adaların statüsü gibi kronik sorunlar, belirli aralıklarla savaş ihtimali tartışmalarını yeniden gündeme taşıyor. Ancak tabloya soğukkanlı bir stratejik bakışla yaklaşıldığında doğrudan bir savaş olasılığının hâlâ düşük olduğu görülüyor. Asıl tehlike, savaş kararından çok kontrolünü kaybeden bir krizin tırmanma ihtimalinde yatıyor.

Tarihsel yük ve süregelen güvensizlik

Bugünkü gerilimi anlamak için geçmişe bakmak yeterli. 1974 Kıbrıs Harekâtı, iki ülke ilişkilerinde geçici bir kriz değil kalıcı bir kırılma yarattı. Bu kırılma, NATO'nun güney kanadında derin bir güvensizlik zemini oluşturdu. Aradan geçen yıllara rağmen bu tarihsel hafıza silinmiş değil. Aksine yeni jeopolitik gelişmelerle birleşerek daha karmaşık bir güvenlik ortamı yaratıyor. Tarafların birbirini nasıl algıladığı, çoğu zaman gerçek niyetlerden daha belirleyici hale geliyor. Özellikle enerji rekabeti, mevcut sorunları yalnızca sürdürmekle kalmıyor aynı zamanda derinleştiriyor.

Ege'deki anlaşmazlıklar artık yalnızca siyasi değil aynı zamanda ekonomik bir boyut taşıyor. 1960'lardan itibaren gündeme gelen hidrokarbon aramaları, kıta sahanlığı tartışmasını teknik bir hukuk tartışmasının ötesine taşıyarak doğrudan bir güç mücadelesine dönüştürdü. Küresel ölçekte enerji güvenliğinin giderek daha önemli hale geldiği bir dönemde Doğu Akdeniz'deki potansiyel rezervler de bu rekabeti daha da keskinleştiriyor. Yunanistan iddialarını uluslararası hukuk çerçevesinde güçlendirmeye çalışırken Türkiye bölgenin kendine özgü coğrafi ve hukuki özelliklerini vurgulayarak ikili müzakereyi ön plana çıkarıyor. Enerji piyasalarındaki dalgalanmalar ve küresel krizler, bu rekabetin dozunu daha da sertleştiriyor. Dolayısıyla iki taraf için de enerji artık sadece ekonomik bir mesele değil doğrudan ulusal güvenlik konusu.

Son on yıllık süreç incelendiğinde Türkiye ile Yunanistan arasında Ege ve Doğu Akdeniz'de yaşanan........

© Açık Görüş