Pankreas kanseri gibi yıllardır tedavisinde son derece güç ilerleme kaydedilen bir hastalıkta gerçekten önemli bir eşik aşıldı. İlacın adı daraxonrasib. 26 Ağustos 2026’da Amerikan Gıda ve İlaç Dairesi FDA, daraxonrasibi yayılmış (metastaz yapmış) pankreas kanserinde onayladı.

Ama hemen şunu da söyleyelim: Daraxonrasib hastaların tamamında işe yaramıyor.

İlaca gelişme riski her zaman var. Yani mucize ilaç değil. Zaten onkolojide “mucize ilaç” yok. Ama bu yeni ilaç oldukça önemli bir ilaç. Sadece pankreas kanserinde değil akciğer ve kalın bağırsak kanserlerinde de araştırmalar sürüyor.

İlacın ilk sonuçları kongrede sunulduğunda binlerce hekimin 41 saniye boyunca ayakta alkışlaması boşuna değildi. Fakat şimdi o 41 saniyenin yanına başka bir sayı koymak zorundayız: 39.800 dolar. Daraxonrasibin ABD’de 30 günlük tedavisi için şirketin açıkladığı toptan satış fiyatı bu.

Bir ay: 39.800 dolar.

Bir yıl kullanıldığında 477 bin dolar.

Tıp tarihinde çok tuhaf bir döneme girdik. Kanser biyolojisini daha önce hiç olmadığı kadar iyi anlıyoruz. Bir tümörün genomunu birkaç günde çıkarabiliyoruz. Birkaç yıl önce hedeflenemez dediğimiz molekülleri hedefleyebiliyoruz. Bağışıklık sistemini kansere karşı harekete geçirebiliyoruz. Bazı ileri evre kanserleri yıllarca kontrol altında tutabiliyoruz.

Öte yandan bütün bu bilimsel ilerlemelerin önünde yeni bir duvar yükseliyor: Fiyat.

Hastaya, “Sizin tümörünüzde bu ilacın hedeflediği biyolojik mekanizma var” diyorsunuz.

Arkasından başka bir cümle geliyor: “Fakat ilaca ulaşamıyoruz.”

Kanser tedavisinde “başarı” kavramını yeniden tanımlamamız gerekiyor. Bir tedavinin gerçek başarısı, ihtiyacı olan........

© 9 Eylül Gazetesi