Hasan Umur, ‘‘Of Tarihi, Vesikalar ve Fermanlar’ başlıklı kitabına (İstanbul 1951) şöyle başlamıştır: ‘ Of kazasının Müslümanlık ve Türklük için devr-i saadeti 864 (1461) tarihinde başlar. Bu tarihten evvel Of kazasına Müslüman Türk camiasından bir ferd dahi girmemiştir… (s.5). ‘… bu tarihten 346 sene evvel Of’un mühim bir sahasında Yunanlılık, Hristiyanlık nasıl çöküyor, yerine Müslümanlık, Türklük nasıl yerleşiyor, İbrahim Efendinin arizasından vazıhan anlaşılmaktadır (s.7)’. Hasan Umur, Of’ta Türklük ve Müslümanlığı Fatih Sultan Mehmed ile başlatır. Ona göre, Fatih ile Yavuz devri arasında Of’ta ‘ictimai bir değişiklik’ olmamıştır. Yavuz devrinde sadece elli kadar Müslüman yer almıştır. Yerli nüfusla dışarıdan gelen Müslümanlar arasında bir ‘karışma’ vardır. Onun deyimiyle, bu bölgede ‘Türklük ruhu Yunanlılık ruhuna galebe çalmıştır’ ve anane olarak,........

© 9 Eylül Gazetesi