MUSSOLİNİ’NİN KURŞUNA DİZİLEN DAMADI: KONT CİANO 

Kont  Galeazzo Ciano Edda’nın eşi ve Mussolini’nin damadıdır. Ciano, faşist İtalyan Parlamentosunun başkanı ve Faşist Parti  kurucularından  amiral  Costanzo Ciano’nun oğludur. 24 Nisan 1930’da Edda ile görkemli bir törenle evlendiler. Nikaha 3000 kişi davet edilmişti. 

Damadın babası  Costanzo 1939’da ölmüştü. Damat Ciano  da Faşist Konseyin üyesiydi. Şanghay’da konsolosluk görevinden  döndükten sonra propaganda bakanlığına getirildi. İtalyanların Joseph Goebbelsi yani. (1935-1936) Bu arada Kont Cianoİtalya'nın Etiyopya’yı  işgalinde aktif olarak savaştı.  Muharebelere pilot olarak katıldı 1936’da  bir savaş kahramanı olarak geri döndü. 

1936’dan 1943’e kadar dışişleri  bakanlığını yaptı. Mussolini’ninsiyasi varisi  olarak görülmeye başlandı. Faşişt korporasyonlar kamarası üyesiydi. 1943 itibariyle  Büyük Faşist Konseyin üyelerinden biriydi. O tarihte Vatikan Devletine büyükelçi olarak  atandı. 

Damat Kont  Galeazzo Ciano, babası ile  birlikte Roma’ya Büyük Yürüyüşe katılmıştı.  Bu yürüyüş  ile faşistler iktidarı  ele  geçirdiler.  Eylemin siyasi sonucu İtalya  kralının Mussolini’yi başbakanlığa  ataması  oldu.  1943’ten sonra kayınpederi  ile görüş ayrılığına düştü. Almanya’nın öncülüğündeki mihver cephesinin savaşı kaybettiğini gördü. Savaştan çekilme ve ayrı  barış planları  yapmaya başladı. Bu faşist bir devlette ciddi bir risk almak demekti. Sonunda  kayınpederi  tarafından  idam ettirildi. Bu karar bana makbul ve maktul Damat İbrahim   Paşa’nın saraya  davet edilerek  boğdurulmasını   hatırlatıyor.  Bu bağlamda  başkabir olaydan   daha söz etmek isterim. Birinci Dünya Savaşı  Osmanlı Devleti’nin  içinde bulunduğu ittifakın aleyhine  dönünce   Yakup  Çemil  önderliğinde bir fraksiyon  darbe ile iktidarı  ele geçirmek  istedi.  Yargılandılar  ve  kurşuna dizilerek idam edildiler. Ciano’nun sonu da böyle olacak. 

MANÇURYA’DA İKİ SAVAŞ LORDU: BABA VE OĞUL ZHANGLAR 

Zhang Zuolin, genç mareşalin babasıdır. Büyük mareşal olarak da anılır. 1916-1928 arasında Mançurya’’yı yöneten kişidir. 1928’de suikaste uğrayana  kadar Fengtian yerel hükümetinin yöneticisi  idi. 

Zuolin, Sun Yat Sen’in  önderliğinde kurulan Çin Cumhuriyeti’nin  Mançurya (Kuzey doğu Çin)  eyaletinin  savaş lordudur. Hükümranıdır. Ben  bu egemenlik  ilişkisini  bizim  tarihimizdeki ayanlara benzetiyorum. Çok  daha büyük ölçekli doğal olarak.  Küçük mareşal ise oğlu Zhang Xueliang’dir Mussolini’nin  kızı Edda ile   ilişkisi  nedeniyle 30’lar spekülasyonlar  tarihinin en çok konuşulan simalarından  biridir. 

GENÇ MAREŞAL ZHANG XUELİANG

Genç mareşal ya da  oğul  mareşal Zhang 1901-2001 yılları arasında yaşadı.  Epey uzun  ve çalkantılarla dolu bir ömür doğrusu. Çan Kay Şek’e Japon istilasına  karşı komünistlerle (Mao’nın  silahlı güçleri)  işbirliği önerdi. Onu ikna etmek için   bir süre derdest etti. Başarılı  olamadı. 1936’dan sonra bütün koşullar değişti. Bir yanda Mançurya’da Japon işgali  devam  ederken  Mao’nun önderliğinde komünistlerle iç savaş  başladı. Japonlarla  savaş ve iç savaş  İkinci Dünya savaşının   sonuna kadar devam etti. Mareşal ZhangXueliang’ın  Diplomat Dergisinde bir   fotoğrafı var. (1930) 

Oğul mareşal’in Xian olayındaki  takındığı tutum nedeniyle bütün Çin  tarihinin    akışı  değişmiştir diyen yorumlar vardır. (18 Eylül olayı) 

EDDA’NIN ŞANGHAY’A GİDİŞİ - MAREŞAL  ZHANG XUELİANG  İLE İLİŞKİSİ 

Edda Mussolini, 24 Nisan 1930’da Faşist Parlamento başkanının oğlu Galeazzo Ciano ile evlendi. Nikah  çok görkemli  oldu. Genç çift evlilik töreninin  hemen ardından Şanghay’a gittiler. Kont Ciano,  İtalya’nın Şanghay konsolosluğu görevine  atanmıştı. 

Çin’in  bu en kalabalık ve en Batılı   liman  kentinde  çok söz edilen  bir  çift oldular. Edda, Şanghay kraliçesi diye  anılır  oldu. Kont Ciano diplomatik görevi ile birlikte  Şanghay  gecelerinin  sansasyonel  bir figürü olarak  anılıyordu. 

Edda Çinli  savaş lordu genç Zang ile Şanghay’da karşılaştığında  yirmili yaşlarda yeni  evli genç bir kadındı. Bir süre sonra  hamileolduğu  da anlaşılacak ve ilk  çocuğunu Şanghay’da  doğuracaktı. 

Edda Mussolini  hukukçu ve diplomat eşi Ciano’da  olmayan bir şeyi  Zhang da  bulmuş olmalı. Yazarlara  göre Edda, Zhang’ın Batılı bir centilmen ve Şarklı  hükümran  kimliğinden etkilenmişti. Zhang da onda çekici bir şeyler bulmuş olmalı. Kısa sürede yakınlaştılar. Edda  ileMançurya turu  yaptılar.  Hanedan sarayının  bulunduğu  yasak  şehir gezdirildi. Hatta Zhang’ın pilot olduğunu öğrenen Edda,  uçak ile  Şanghay  semalarında   uçmak isteğini  söyledi. İsteği memnuniyetle  yerine getirildi. 

Bütün bu olaylar Japonların Çin’e müdahalesi öncesinde  oluyordu. Sanıyorum ki bu sırada Şanghay’da bir Cemiyeti Akvam Heyeti  (League of Nations)  bulunuyordu. Çin-Japon anlaşmazlığını yerinde gözlemlemek  maksadıyla. 

Siyasi gerginlik artınca yeni doğum  yapmış Edda ve  konsolos eşi Kont Ciano  İtalya’ya  döndüler. 1932 sonu. Bir süre sonra Japonlar Mançurya’da bir kukla  devlet  kurdular ve başına Puyi’yi getirdiler. 

Bu arada yazılanlardan anlaşılıyor ki Zhang Xueliang bir afyon müptelası idi.  Bu  yıllarda  Çin de neredeyse herkes afyonu tütün yapraklarına  sararak  içiyordu.  Çin de afyon  üretimi, piyasası ve ihracatı İngiltere ile iki  defa savaş çıkmasına sebep olmuştu. 

Edda, Şanghay’dan  ayrılırken duygusal olarak  yakınlaştığı genç savaş  lordunu İtalya’ya  davet etti. Onu tedavi ettirmek ve iyileştirmek  istiyordu. Gerçekten de bir süre sonra Zhang, Avrupa’ya geldi. Çeşitli  rahebilitasyon merkezlerinde  tedavi gördü. İtalya’ya da gitti. Ama Edda ile temasına dair bir şey bulamadım. 

Bu  arada, egemeni bulunduğu toprakları kaybetmiş,  Çan  Kay Şek cephesinin bir  mareşali olmuştu. Edda ile Zhang arasında epey  yoğun bir  mektuplaşma ........

© 12punto