Millî Eğitim Bakanlığı’nın 12 Şubat 2026 tarihli “Türkiye Yüzyılı Maarif Modeli Kapsamında Ramazan Ayı Etkinlikleri” talimatı, kamusal eğitimin laiklik, bilimsel pedagoji ve çoğulculuk ilkeleri çerçevesinde nasıl konumlandırılması gerektiğine dair sosyolojik bir tartışmayı yeniden görünür kılmaktadır. Bu düzenleme, devletin inançlar karşısındaki tarafsızlığı, okulun kamusal niteliği ve öğrencilerin eşit yurttaşlık deneyimi bakımından yapısal sonuçlar doğurma potansiyeli taşımaktadır. 

Zira eğitim, modern toplumlarda yalnızca bilgi aktarımının kurumsal zemini değildir; aynı zamanda toplumsal düzenin yeniden üretildiği, normatif çerçevelerin kurumsallaştırıldığı ve kültürel meşruiyetin inşa edildiği temel bir sosyalizasyon alanıdır. Bu yönüyle eğitim, kültürel sürekliliği sağlarken siyasal iktidarın dünya ve toplum tasavvurunu yeniden üretme kapasitesine de sahiptir; dolayısıyla pedagojik bir alan olmanın ötesinde, iktidar ve hegemonya mücadelelerinin stratejik bir düzleminde konumlanır.

Bu çerçevede son yıllarda Türkiye’de erken yaşta dinsel sosyalleşmeye yönelik uygulamalar ile kamusal eğitimin dinsel referanslarla yeniden yapılandırılmasına dönük politikalar birlikte değerlendirilmelidir. Okul öncesi ve 4–6 yaş grubuna yönelik dinsel içerikli etkinlikler, yalnızca kültürel aktarım pratikleri olarak değil; belirli bir sembolik evrenin ve normatif değerler bütününün erken yaşta içselleştirilmesi süreci olarak da okunabilir. Bilişsel gelişim açısından somut işlem öncesi evrede bulunan çocuklara yöneltilen bu tür uygulamalar, pedagojik uygunluk ile ideolojik yönlendirme arasındaki sınırı belirsizleştirmektedir. Dolayısıyla mesele, dinin kamusal görünürlüğünden çok, devletin yansızlık ilkesi ile eğitimin bilimsel ve gelişimsel temellerinin korunup korunmadığı sorusu etrafında düğümlenmektedir.

Bu pedagojik boyut, eğitimin ideolojik işleviyle birleştiğinde daha geniş bir siyasal bağlama........

© 12punto