ABD’nin kurallara dayalı düzeni yıkış süreci hızlandı. Son olarak NATO’yu da hedefine koydu. Bu yazı, Türkiye’nin yeni şekillenen dünyada nasıl bir tavır alması gerektiği konusundaki tartışmalara bir pencere açmayı amaçlıyor. 

Bir de şu tespiti yapayım. Aşağıda grafiklerle açıklayacağım. İran’ın toprakları, Türkiye’nin ekonomisi bombalanıyor

İki haydut ülke ABD ve İsrail’in İran’a saldırısı, İran’ın haklı olarak yaptığı misillemeler, Hürmüz Boğazının trafiğe kapanması, petrol ve doğalgaz üretiminin aksaması, enerji fiyatlarında uzun süreli kalıcı bir yükseliş, gübre, plastik hammaddeleri ve diğer ürünlerin tedarik zincirinin aksaması dünya ekonomilerini olumsuz etkiliyor ve etkilemeye devam edecek.  

Başta ABD olmak üzere bütün dünyada enflasyonist bir baskı oluşması bekleniyor. Avrupa’da enflasyonun yanı sıra durgunluk riski nedeniyle stagflasyon riski yükseldi. Orta Doğu’da ABD’nin koruması altında olduğunu zanneden Körfez ülkelerinde ciddi bir yıkım ve sermaye kaçışı yaşanıyor.  Finansal piyasalarda çalkantı, faiz indirim beklentilerinin ertelenmesi,  tedarik zincirlerindeki aksama, reel sektörü ve istihdamı sıkıntıya sokacak. 

YIKILAN DÜNYA DÜZENİ 

ABD’nin kendi kurduğu kurallara dayalı düzenini yıktığına ilişkin örnekler herkesin malumu, tekrarlamayalım. 

Çin’in gerçekleştirdiği ekonomik mucizeye; Kuşak Yol Projesi, Kuzey Buz Denizi (Arktik Okyanusunda) iklim değişikliği ile açılan yeni deniz yolunun Rusya ve Çin’e hem enerji tedarikinde hem de Avrupa pazarlarına ulaşmada sağladığı avantajları da gelişmelere ekleyin. Çin’in yeni ticaret yollarını kontrol ederken, CIPS adıyla kurduğu uluslararası ödeme sisteminin, ABD’nin SWİFT sistemine karşı büyük avantajlar sağladığını da düşünürsek, doların tahtındaki sallanmanın hızlandığını söylemek pek de abartılı olmaz.  

ABD ve İsrail, İran’ı havadan bombalıyor ama ABD donanmasının İran karşısında Hürmüz Boğazında etkili olamaması, ABD’nin yakın bir gelecekte olası Üçüncü Dünya Savaşını şimdiden kaybettiği şeklinde yorumlanıyor. (Geçtiğimiz hafta ABD’li dolar milyarderi yatırımcı Ray Dalio’nun ABD’nin İran karşısında istediğini elde edememesi nedeniyle dolar imparatorluğunun sona ereceğini açıklaması, Emekli Amiral Mustafa Özbey’in ABD donanması için iki haftalık donanma ve olası üçüncü dünya savaşının mağlubu değerlendirmelerini geçtiğimiz hafta çok konuştuk. Burada kısaca hatırlatıp geçelim.) 

ABD - İsrail uçakları ve füzeleri İran topraklarını vuruyor ama savaşa bulaşmamış ülkeler arasında ekonomik bombardımandan en çok Türkiye etkileniyor. Yazının sonunda daha net anlaşılsın diye bol bol grafik ve tablo koyacağım. 

Türkiye’nin ihracatına bakalım… İhracatımızın yüzde 43’ü AB ülkeleri, yüzde 15’ü, AB üyesi olmayan diğer Avrupa ülkeleri…  Toplam yüzde 58’i Avrupa…

İhracatımızın yüzde 24.4’ü Orta Doğu ve ağırlığı Kuzey Afrika olmak üzere........

© 12punto