Türkiye’de yerli otomobil uzun yıllar boyunca yalnızca bir otomobil meselesi olmadı. Devrim Arabaları yarım kalmışlık hafızasının, Togg ise yeni bir sanayi ve teknoloji iddiasının sembolü olarak konuşuldu. Bugün ise tartışma tek bir sembolün ötesine geçiyor: Yerli otomobil, bir başarı hikâyesinden çok rekabet, ölçek ve sürdürülebilir sanayi performansı meselesi haline geliyor.

Devrim ile Togg arasındaki çizgide Anadol, bu hikâyenin önemli ara halkası olarak duruyor. 1966’da seri üretime geçen Anadol, yerli otomobil fikrini prototip düzeyinden pazara ve kullanıcıyla buluşan bir marka deneyimine taşıdı. Tasarım ve mekanik altyapısındaki yabancı katkılar ise bugünkü tartışmanın da zeminini hazırlıyordu: Yerli otomobil meselesi yalnızca otomobilin nerede üretildiği değil, markanın, mühendisliğin ve değer zincirinin nerede konumlandığı sorusuydu.

Geçen yıl bu köşede Devrim’den Togg’a uzanan çizgiyi tartışırken aslında aynı sorunun başka bir biçimini sormuştum: “Türkiye’de yerli otomobil ne zaman sadece bir otomobil olarak konuşulabilecek?”Çünkü Türkiye’de yerli otomobilin başarı ya da başarısızlığı çoğu zaman aracın teknik özelliklerinden, üretim kapasitesinden ya da ekonomik sürdürülebilirliğinden önce taşıdığı sembolik anlam üzerinden değerlendirildi. Belki de bugün o sorunun cevabına ilk kez yaklaşıyoruz.

Bu yeni dönemin ilk sınavını ise Togg ölçek üzerinden veriyor. Togg, tek modelden ürün ailesine geçiyor ve C segmentinden daha yüksek hacim yaratabilecek B segmentine inmeye hazırlanıyor. Diğer tarafta HABAŞ, Honda Türkiye’den devraldığı fabrikada kendi binek otomobilini üretmek üzere çalışıyor. Türkiye’de “yerli otomobil” tartışması böylece tek bir projenin sembolik başarısından, birden fazla oyuncunun yer aldığı bir sanayi denklemine doğru ilerliyor.

Togg’da yeni soru: Kaç otomobil değil, ne kadar ölçek?

Mart ayında Togg’un 2025 satışlarını değerlendirirken asıl meselenin satış sıralamasından çok ölçek olduğunu yazmıştım. Togg’un 39 binin üzerinde T10X ve T10F’i kullanıcılarla buluşturması genç bir marka için küçümsenecek bir eşik değildi. Ancak Türkiye’de üretim yapan küresel üreticilerin yüz binlerle ifade edilen hacimleri, otomotiv ekonomisinin daha sert gerçeğini hatırlatıyordu: Yüksek sabit maliyetleri karşılamanın yolu yalnızca iyi otomobil üretmekten değil, yeterli hacmi yaratmaktan geçiyor.

O yazıda iki modelle sürdürülebilir bir otomotiv markası yaratmanın zor olduğunu, daha erişilebilir küçük segmentlerin ve aynı platformdan türetilen farklı modellerin kritik hale geleceğini belirtmiştim. Aradan altı ay geçti ve Togg’un attığı yeni adımlar tam olarak bu alana yöneldi.

T10X ve T10F’in ardından şimdi T6X geliyor. Togg Yönetim Kurulu Başkanı Fuat Tosyalı, T6X için Haziran 2027’de talep toplamaya başlanacağını ve ilk araçların aynı ayın sonunda kullanıcılarla buluşmasının planlandığını açıkladı. Henüz kesin satış fiyatından söz etmek mümkün değil; ancak daha önce dile getirilen yaklaşık 1,3 milyon TL seviyesindeki fiyat hedefinin korunduğu........

© 12punto