Sokrates’e göre erdem insanı mutluluğa – eudaimonia –  götürecek en iyi araçtır, çünkü erdemli bir hayat sürmek mutluluk yaratacak güce sahiptir. Ben erdem yerine fazilet demeyi tercih ediyorum. Fazilet fazlalıkla ilgilidir, insan hayatını olumsuz etkileyen, dolayısıyla mutlu olmasını engelleyen o kadar çok bireysel ve toplumsal durum var ki, olumlu anlamda bir fazlalık ve bir denge unsuru, telafi mekanizması olarak değerlendirebileceğimiz aretenin karşılığı olabilir kanımca. Ama tek başına fazilet sahibi olmak yetmez biliyorsunuz, bunu eyleme dökmek de gerekir. Fazilet eylemliliktir bu anlamda.

Sokrates bir köleye geometri problemi çözdürmeye çalışır, her insanın ruhunda bu dünyaya gelmeden önce her şeyin bilgisinin saklı olduğunu düşünür. Sokrates için öğrenmek, sadece anımsamaktan ibarettir; anamnesisden. Tıpta da hastadan bilgi almanın adıdır anamnez. Hastaya sorarız biz doktorlar, neyi olduğunu ve onun verdiği bilgilerden yola çıkarak tedavisini düzenleriz. Sokrates insanın ruhunda saklı, gizli ya da unutulmuş olarak duran bilgilerin çıkarılması konusunda bir açıdan haklıdır da. Geometri bilgisi, bir fizik ya da kimya formülü değil belki ama, insanın kendi hayatı için neyin doğru olacağı bilgisi vardır gerçekten insanın ruhunda, bunu bilir ve bazen bu bilgi bilinç düzeyinde mevcuttur. Bazen de bastırılmış bir şekilde bilinçdışına itilmiş olarak. Çeşitli nedenlerle bu bilgi konusunda emin değildir kişi, karar vermekte güçlük çeker ama kendisi için iyi olanın doğrudan gösterilmesi, doğrudan bir tavsiyede bulunulması hiçbir işe yaramaz. Ama bu bilginin kendisi tarafından dile getirilmesinin sağlanması, karar verip harekete geçmesine daha büyük bir olasılıkla neden olur. Sokratik diyalog da bu yöntemlerden biridir.

Sokrates’in çevresinde tanınmış, ünlü ailelerin........

© 10 Haber